Modelet e biznesit dhe pamevaresia ekonomike

Modeli i biznesit – pamevaresia ekonomike

Biznesi ne tregjet shqiptare  ne pergjithesi e kane vetem nje model biznesi. Ai i shitjes se drejteperdrejte. Apo shitjes direkte, pra shites-bleres. Ketu mundesite per pamevaresine ekonomike jane te vogla.

Nuk ka lidhje a eshte fjala per produkte apo per sherbime, modeli krijon profit vetem ne NJE nivel, pra personi A i shet personit B. Eshte modeli me i lashte qe ka egzsistu ne bote. Ky model ka egzistu prej qe ka egzistuar njeriu ne fakt. Babilonet, egjiptianet, indianet me karavent e tyre duke shkuar nga nje vend ne tjetrin pa marre parasysh barrierat gjeografike.
Duke ju falemnderuar ketyre shitesve me vone krijohen rruget dhe hekurudhat, qe te behet transportimi me i lehte i mallrave. Ky model do te egzistoje gjithmone por ne forma te ndryshme dhe me moderne.  Sot nuk kemi karavane por kemi dyqane. Nuk i ndrojme mallrat me njeri tjetrin, sot e blejme nje produkt me lire dhe e shesim me shtrenjte.  Malli qe blehet sot shkon neper agjentat e shteteve te ndryshme, neper agjentet vendas, stershitesit, shitesit dhe ne fund konsumatori. Fitimi eshte i vogel dhe te behesh ekonomikisht i pamevarur nuk mundesh kurre me kete model, pasi qe bazohet ne nje nivel A-ja i shet B:se dhe aty kryhet biznesi.

Ne shtetet perendimore e sidomos ne SHBA ky model ka marr forma tjera.

Ne vitet e ´50-a e ’60-a  ka filluar nje rryme e re ne tregun amerikan. Gjeneratat e viteve te  ’20-a, e ’30-a dhe ’40-a kane filluar te kerkojne dhe formojne alternativa tjera te modeleve te biznesit, per nje qellim: QE TE PAMEVARESOHEN EKONOMIKISHT dhe ta decentralizojne fuqine e tregut shites.

Ne vitet e ’50 dhe ’60ta  kane fillu krijimet e modelit te ri ne Texas, SHBA duke ja fillu nga McDOnald’s, pastaj Kentucky Fried CHicken, ne Kentucky, Seven Eleven, Avis etj. Ky model u quajt FRANCHAISE. (Lexo frenqajz), dhe termi i ketij koncepti u huzau nga fjala latine franco qe do te thote, e drejte, apo privilegj.

Cka do te thote ky model ne treg?

Ky model bazohet pra ne te drejten ekskluzive te shitjes se mallrave apo sherbimeve te nje koncepti qe veq eshte i provuar.  Modeli pra nuk bazohet ne shitje te vetem NJE niveli por te shume niveleve.
Kete model nuk mundet cdo kush ta startoj sepse zakonisht per te marre te drjeten ekskluzive te shitjes se mallrave apo sherbimeve te ketij lloj koncepti duhet pagu miliona. Keto miliona paguhen vetem per me e mujt me e perdoren firmen apo emrin e kompanise nga e kemi ble te drejten per me i shit produktet.
Per me e startu p.sh. nje McDonalds duhet me pagu 2 milion e me shume dollare, vetem per ta perdor emrin “McDonalds”. Plus mandej vijne blerja e mallrave, interiorit etj. Pastaj McDOnaldsi e kerkon nje perqindje te caktuar te fitimit per cdo hamburger te shitur apo pije qe blehet ne dyqanin tend.
As ky model nuk e garanton pamevaresine ekonomike, pasi qe per te arritur ate duhet pasur 100 persona dyqane te tilla. Nese mundesh me i startu 100 restaurante te McDonaldsit atehere e ardhmja eshte  e ytja.
SHembujt tjere te konceptit Franchise ne Kosove/SHqiperi/Maqedoni jane Jysk, Western Union, Distributoret e oreve Omega, Zara, Mango, H&M, etj. Te gjitha keto kushtojn multum miliona per ta stratuar veprimtarine. Sigurisht qe ka edhe firma apo kompani shqiptare  me kete model qe jane startuar neper trojet tona. Per kete nuk e di. Nese ti e din me trego te lutem.

Ne Suedi modeli i franchise-it ka arrit ne vitet e ’70ta. Ne Fillim Suedia e ka gjyku kete model te jete model piramide dhe jo ilegale.

Cdo ndryshim eshte pak dramatik dhe traumatik ne cdo lami te jetes. 🙂
Sot ky model ne Suedi sjell miliarda krona cdo vit dhe mbi 20 mije njerez jane te punesuar neper dyqane te ndryshme te firmave te ndryshme te ketij model. Nga shitjet e ktij modeli ekonomia e Suedise rritet me qindra mijera miliarda krona, me saktesisht mbi 20 milion Euro, vetem ne vitin 2010. Cdo vit rritet ky numer.

Nje aspekt negativ eshte se firmat e medha te franchazit i “mbysin” dyqanet lokale sepse bleresit zakonisht shkojne te firmat e njohura. Dyqanet lokale duhen te mbyllen apo bankrotojne.

MLM
Multi Level Marketing ne ekonomine e Suedise kontribon me miliona krona

Modeli i trete i biznesit qe gjithashtu eshte kriju ne SHBA eshte e ashtuquajtura ne anglisht MLM (Multi Level Marketing apo Network Marketing. Ne shqip do te kisha perkthy marketingu ne nivele te shumta apo Marketingu i krijimit te rrjetave shitese.
Kompania e pare ne SHBA eshet quajtur AMway (American Way) qe ka shitur pordukte te kozmetikes, vitamina, produkte te higjienes etj. Kjo kompani egziston ende dhe operon ne mbi 200 vende te ndryshme te botes.
MLM eshte nje kombinim i shitjes direkte dhe franchaise. Dallimi me i madh eshte se ketu ta marresh te drejten ekskluzive me i shit produktet e nje kompanie nuk kushtojne miliona dollar por aq sa kushton produkti.
Ky model bazohet ne rekomendim te shitjes se produkteve dhe sa here te rekomendon kete produkt ti do te merr provizion apo kompenzim. Ky eshte nje model shume demokratik, pasi qe cdokush ne rrjet mundet me u kompenzu. Ne kete model shume njeerzit jane be multi milionera, por edhe shume njerez jane mashtruar nga kompanite jo serioze qe e kane shfrytezu kete model qe te pasurohen ne menyure te shpejte. Kjo ka ndodh edhe ne SHqiperi  ne vitet e ’90-ta e mbaj ne mend loja e Piramides.

Shembuj te kompanive  te modelit MLM qe jane duke operuar ne Kosovem Shqiperi e Maqedoni jane Herbalife, Oriflame, tani ka eksploduar LR. eshte edhe Amway etj.

Me kete model nderton rrjet ku i shet produktet dhe sa me i thelle eshte niveli i rrjetit aq me i madh kompenzimi.

Une e rekomendoj kete model, por me kompani serioze. Zakonisht nuk te duhet kapital i madh per ta startu kete biznes, por duhet me pas kujdes se kush ta prezenton kete model, a jane produktet e sigurta, sa vite ka egzistuar kompania dhe si duket kompenzimi ekonomik.

Ne artikujt e mi te ardhshem do te shkruaj me shume per modelin e biznesit MLM apo Network Marketing, sepse ky eshte model i te se ardhmes.

Me shkruaj apo me kontakto nese ke deshire me dite me shume per modelet e biznesit tek:
elvira@lookfeeldogood.com

Your email address will not be published. Required fields are marked *